Wybór metody amortyzacji

Zgodnie z przepisami komentowanej ustawy, wyboru jednej z metod 4 amortyzacji należy dokonać przed rozpoczęciem amortyzacji danego środka trwałego, co w praktyce oznacza dokonanie takiego wyboru w dniu wprowadzania środka trwałego do ewidencji. Wybór ten dokonuje się pomiędzy jedną z form metody liniowej, o których mowa w art. 16i oraz 16j (zostały one omówione w punkcie nr 5 poniżej), a metodą degresywną, o której traktuje art. 16k. Wybraną metodę należy stosować do pełnego zamortyzowania środka trwałego.

Wyjątkiem od tej zasady jest amortyzacja taboru morskiego w budowie oraz amortyzacja środków trwałych otrzymanych do odpłatnego korzystania na warunkach określonych w art. 16ł. Obowiązek stosowania tej samej metody w całym okresie amortyzacji został wprowadzony do prawa podatkowego dopiero w § 7 ust. 9 rozp. Ministra Finansów z 20.1.1995 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także aktualizacji wyceny środków trwałych (Dz.U. Nr 7, poz. 34). Przed datą wejścia w życie tego przepisu, tj. przed 1.1.1995 r., podatnik miał prawo dokonać zmiany sposobu amortyzacji środka trwałego w okresie jego amortyzowania (z wyroku NSAz 9.12.1997 r., III SA281/97, LEX 35894).

Liniowa metoda amortyzacji, ze względu na stawkę amortyzacyjną może przybrać jedną z pięciu form (/. Ożóg, Metody i stawki odpisów amortyzacyjnych, PP 2000/3/9):

– amortyzacji standardowej, przy zastosowaniu stałej stawki wynikającej z Wykazu stawek amortyzacyjnych, w całym okresie dokonywania odpisów (patrz art. 16i ust. 1),

– amortyzacji przyspieszonej przez zastosowanie współczynników podwyższających (patrz art. 16i ust. 2 4, 6-7),

– amortyzacji przyspieszonej przez zastosowanie indywidualnych stawek amortyzacyjnych (patrz art. 16j),

– amortyzacji spowolnionej, przy zastosowaniu obniżonych stawek amortyzacyjnych (patrz art. 16i ust. 5),

– amortyzacji jednorazowej (dla środków trwałych o wartości poniżej 3500 zł-art. lód).

Nowością w 2003 r. jest możliwość zmniejszania stawek amortyzacyjnych zawartych w wykazie stawek w dowolnej wysokości. Zmian tych podatnicy mogą dokonywać, począwszy od miesiąca, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji albo od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego. Powyższa zmiana podyktowana została koniecznością dostosowania rozwiązań podatkowych do rozwiązań przyjętych w ustawie o rachunkowości. Ponadto rozwiązanie to pozwoli na lepsze planowanie podatkowe. W okresie ponoszenia strat podatkowych podatnik będzie miał możliwość zaplanować maksymalnie obniżone stawki amortyzacyjne i powrócić do wyższych kosztów podatkowych w okresie osiągania dochodów.

Wpis środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do ewidencji

Warunkiem koniecznym, umożliwiającym dokonywanie odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych jest wprowadzenie tych składników majątkowych do ewidencji. Dotychczas potwierdzeniem tej zasady był art. 16h ust. 1 pkt 4 PDOPrU, który stanowił, iż w stosunku do ujawnionych środków trwałych nieobjętych dotychczas ewidencją, odpisów amortyzacyjnych można dokonywać dopiero, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji.

„Skoro podatnik ewidencji środków trwałych nie prowadził i odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej nie wliczał, to organy podatkowe nie mają obowiązku ani nawet nie są kompetentne do tego, by za podatnika za ubiegły okres taką ewidencję tworzyć i obliczać odpisy amortyzacyjne”-z wyroku NS A we Wrocławiu z 14.11.1997 r., I SA/Wr 1364/96, LEX 31850.

Od 1.1.2003 r. art. 16h ust. 1 pkt 1 wskazuje wyraźnie zasadę, iż „odpisów amortyzacyjnych dokonuje się […], począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji”.

– 2. Podstawą dokonywania odpisów amortyzacyjnych przy metodzie 7 liniowej jest wartość początkowa środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej ustalona zgodnie z art. 16g ustawy, natomiast przy metodzie degresywnej, co do zasady, wartość początkowa pomniejszona o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne, ustalona na początek kolejnych lat używania środków trwałych.

– 3. Rozpoczęcie amortyzacji. Do końca 2002 r. odpisów amortyzacyj- 8 nych można było dokonywać, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek lub wartość przyjęto do używania. Zasada ta uległa zmianie. Od 1.1.2003 r. odpisów amortyzacyjnych dokonuj e się, j ak już wspomniano w punkcie 6 powyżej, od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek lub wartość wprowadzono do ewidencji. Zatem wyznacznikiem terminu rozpoczęcia odpisów jest wpis do ewidencji. Późniejszy termin wprowadzenia do ewidencji uznaje się za „ujawnienie środka trwałego”, o którym mowa w art. 16h ust. 1 pkt 4. Jednak nawet w takim przypadku zasada pozostaje niezmienna – ujawnione środki trwałe nieobjęte dotychczas ewidencją amortyzuje się począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostały one zaewidencjonowane. Wpis danego środka trwałego do ewidencji dokonany zarówno pierwszego, jak ostatniego dnia miesiąca wywołuje takie same skutki co do momentu rozpoczęcia amortyzacji, tzn. powoduje, że amortyzację tego środka należy rozpocząć w obu tych przypadkach od miesiąca następnego.

Wpis środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do ewidencji cz. II

Wpis do ewidencji następuje, zgodnie z art. lód ust. 2 najpóźniej w miesiącu przekazania składników majątkowych do używania. Artykuł 16g wskazuje zaś, iż ustalenie wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, która to wartość stanowi podstawę do naliczania odpisów amortyzacyjnych, co do zasady, dokonywane jest z uwzględnieniem kosztów związanych z nabyciem lub wytworzeniem składnika majątkowego naliczonych do momentu przyjęcia go do używania (chodzi tu np. o koszty związane z zakupem, powiększające cenę nabycia czy odsetki od pożyczek związane z wytworzeniem składnika majątkowego we własnym zakresie). Co więcej, mając na uwadze postanowienia szczegółowych przepisów PDOPrU dotyczących amortyzacji, można dojść do wniosku, że w niektórych przypadkach rozpoczęcie odpisów amortyzacyjnych nie jest możliwe wcześniej niż od miesiąca następującego po miesiącu przekazania składnika majątkowego do używania – np. zgodnie z art. lófust. 3 PDOPrU, który stanowi, iż odpisów amortyzacyjnych dokonuje się, gdy wartość początkowa w dniu przyjęcia do używania jest wyższa niż 3500 zł.

Przez „przyjęcie do używania” należy rozumieć faktyczne rozpoczęcie wykorzystywania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do celów prowadzonej działalności gospodarczej. Potwierdza to wyrok NSA z 26.6.1996 r. (SA/Wr 1626/95, LEX 29612), w którym to wyroku sąd stwierdził, że:

„(…) dla oceny, od kiedy podatnik może dokonywać odpisów amortyzacyjnych, konieczne jest ustalenie, kiedy faktycznie nastąpiło oddanie środka trwałego do użytkowania, a także czy w tej dacie był on kompletny i zdatny do użytku, zarówno faktycznie jak i w świetle poszczególnych przepisów prawa regulujących możliwość dopuszczenia poszczególnych urządzeń do użytkowania”.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>